فناوری دیجیتالتحریریه علمی مگاژن ایران4 دقیقه مطالعه
مقایسه دقت ۱۲ اسکنر داخلدهانی در قالبگیری تمامفک ایمپلنتی
Mangano FG, Admakin O, Bonacina M, Lerner H, Rutkunas V, Mangano C. Trueness of 12 intraoral scanners in the full-arch implant impression: a comparative in vitro study. BMC Oral Health. 2020;20:263. doi:10.1186/s12903-020-01254-9
اسکنرهای داخلدهانی برای تاجِ منفرد و پروتزهای جزئی اعتبارِ علمیِ خوبی دارند، اما برای تمامفکِ ایمپلنتی — با چند ایمپلنتِ دورِ فک — پرسش همچنان باز است: آیا دادهی این اسکنرها بهاندازهی کافی «درست» (true) است؟ این پژوهش ۱۲ اسکنرِ داخلدهانیِ پرکاربرد را در برابرِ یک اسکنرِ رومیزیِ دقیق مقایسه کرده است.
روش
یک مدلِ گچیِ فکِ بیدندانِ بالا با شش آنالوگِ ایمپلنت و اسکنبادیهای PEEK (مگاژن) ابتدا با اسکنرِ رومیزیِ Freedom UHD بهعنوانِ مرجع اسکن شد؛ سپس همان مدل با هرکدام از ۱۲ اسکنر (از جمله iTero Element 5D، Primescan، Omnicam، CS3700/3600، Trios 3، Medit i-500، Emerald/Emerald S، Virtuo Vivo/DWIO و RunEyes) ده بار اسکن شد. دقتِ کلی با دو روشِ همپوشانیِ مش (mesh/mesh) و جایگزینیِ فایلِ کتابخانهای اسکنبادی (nurbs/nurbs) سنجیده شد و فاصلههای خطیِ میانِ اسکنبادیها نیز محاسبه شد.
همهی اسکنها در شرایطِ محیطیِ یکسان گرفته شدند: اتاقی با نورِ متعادلِ روز، دمای ۲۱ درجهی سانتیگراد، رطوبتِ ۴۵ درصد و فشارِ هوای ۷۵۰ ± ۵ میلیمتر. تحلیل با نرمافزارهای مهندسیِ معکوس (Geomagic Studio و Materialise Magics) انجام شد و مقایسهها از نظرِ آماری ارزیابی شدند.
تفاوت دو روش سنجش
درکِ تفاوتِ این دو روش برای تفسیرِ اعداد ضروری است. روشِ mesh/mesh دو سطحِ بازسازیشده را روی هم میاندازد و اختلافشان را میسنجد؛ ساده و شهودی است، اما همانطور که نویسندگان میگویند، مشها تقریبهای هندسیِ مدلِ اسکنشدهاند و محاسبهی فاصلهی قابلاتکا میانِ اسکنبادیها — یعنی همان انتقالِ دیجیتالِ موقعیتِ ایمپلنت — روی آنها ممکن نیست.
روشِ nurbs/nurbs بهجای آن، فایلِ کتابخانهایِ دقیقِ هر اسکنبادی را روی دادهی اسکن مینشاند؛ این همان کاری است که نرمافزارِ طراحیِ پروتز در گامِ نخست انجام میدهد. به همین دلیل خطای گزارششده در این روش برای همهی دستگاهها کمتر از mesh/mesh است و به آنچه در جریانِ کارِ واقعیِ دیجیتال رخ میدهد نزدیکتر.
یافتهها
در روشِ mesh/mesh، بهترین نتیجه برایِ CS 3700 (خطای میانگین ۳۰.۴ میکرومتر) بود و پس از آن ITERO Elements 5D، i-500 و Trios 3. در روشِ دقیقترِ nurbs/nurbs، ITERO Elements 5D با خطای ۱۶.۱ میکرومتر بهترین بود و Primescan، Trios 3 و i-500 در ردههای بعدی قرار گرفتند؛ در انتهایِ جدول، DWIO و Omnicam بیشترین خطا را نشان دادند. تفاوتها میانِ اکثرِ جفتاسکنرها از نظرِ آماری معنادار بود و خطایِ روشِ nurbs/nurbs همواره کمتر از mesh/mesh بود.
ردهبندی کامل — روش mesh/mesh
خطای میانگین برحسبِ میکرومتر، از کمترین به بیشترین:
CS 3700 — ۳۰.۴ (بازهی اطمینانِ ۹۵٪: ۲۶.۷ تا ۳۴.۵)
ITERO Elements 5D — ۳۱.۴ (۲۹.۲ تا ۳۳.۸)
i-500 — ۳۲.۲ (۲۸.۴ تا ۳۶.۶)
Trios 3 — ۳۶.۴ (۳۳.۹ تا ۳۹.۱)
CS 3600 — ۳۶.۵ (۲۹.۸ تا ۴۴.۶)
Primescan — ۳۸.۴ (۳۵.۸ تا ۴۱.۲)
Virtuo Vivo — ۴۳.۸ (۳۳.۶ تا ۵۷.۱)
RunEyes — ۴۴.۴ (۳۴.۹ تا ۵۶.۵)
Emerald S — ۵۲.۹ (۴۶.۸ تا ۵۹.۷)
Emerald — ۷۶.۱ (۶۸.۱ تا ۸۵.۱)
Omnicam — ۷۹.۶ (۶۶.۹ تا ۹۴.۶)
DWIO — ۹۸.۴ (۸۴.۴ تا ۱۱۴.۸)
ردهبندی کامل — روش nurbs/nurbs
ITERO Elements 5D — ۱۶.۱ (۱۲.۹ تا ۲۰.۱)
Primescan — ۱۹.۳ (۱۶.۳ تا ۲۲.۹)
Trios 3 — ۲۰.۲ (۱۸.۱ تا ۲۲.۷)
i-500 — ۲۰.۸ (۱۶.۹ تا ۲۵.۵)
CS 3700 — ۲۱.۹ (۱۹.۳ تا ۲۵.۰)
CS 3600 — ۲۴.۴ (۱۸.۰ تا ۳۳.۱)
Virtuo Vivo — ۳۲.۰ (۲۴.۴ تا ۴۲.۰)
RunEyes — ۳۳.۹ (۲۶.۴ تا ۴۳.۶)
Emerald S — ۳۶.۸ (۳۱.۱ تا ۴۳.۶)
Omnicam — ۴۷.۰ (۳۳.۷ تا ۶۵.۷)
Emerald — ۵۱.۹ (۴۳.۵ تا ۶۱.۸)
DWIO — ۶۹.۹ (۵۵.۰ تا ۸۸.۹)
نکتهای که در مقایسهی دو فهرست دیده میشود: ردهبندی با تغییرِ روشِ سنجش جابهجا میشود. CS 3700 در mesh/mesh اول است ولی در nurbs/nurbs پنجم، و Primescan برعکس از ششم به دوم میرسد. یعنی «بهترین اسکنر» پاسخِ واحدی ندارد و به این بستگی دارد که کدام سنجه را ملاک بگیرید. سنجشِ محلیِ فاصلههای خطی و متقاطعِ میانِ اسکنبادیها نیز همان تصویرِ کلی را تأیید کرد.
آنچه این مطالعه نشان نمیدهد
این پژوهش آزمایشگاهی (in vitro) است و روی یک مدلِ گچی انجام شده، نه در دهانِ بیمار. بزاق، حرکتِ زبان و گونه، بازتابِ بافتِ نرم و محدودیتِ بازکردنِ دهان هیچکدام در آن حضور ندارند؛ همهی اینها میتوانند دقتِ واقعی را کاهش دهند.
نتیجه، دقتِ trueness را میسنجد (نزدیکی به مرجع)، نه لزوماً تکرارپذیری یا زمانِ اسکن یا راحتیِ کار.
هر دستگاه با نسخهی نرمافزاریِ زمانِ مطالعه (۲۰۲۰) آزموده شده است؛ نسخههای بعدیِ همان دستگاهها میتوانند عملکردِ متفاوتی داشته باشند.
نویسندگان خود مینویسند که مطالعاتِ بیشتری برای تأییدِ این نتایج لازم است.
افشای وابستگی
نویسندگان اعلام کردهاند که در ارتباط با این کار تضادِ منافعی ندارند، اما در بخشِ قدردانی نوشتهاند که اسکنبادیهای PEEK و آنالوگهای ایمپلنتِ بهکاررفته در این مطالعه را شرکتِ مگاژن بهصورتِ رایگان در اختیارِ آنها گذاشته است. چون این مطالعه اسکنرها را میسنجد و نه ایمپلنتها را، این وابستگی بر ردهبندیِ دستگاهها اثرِ مستقیمی ندارد؛ با این حال ذکرِ آن بخشی از خواندنِ منصفانهی هر مطالعه است.
جمعبندی بالینی
هیچکدام از اسکنرها به دقتِ اسکنرِ رومیزی نرسیدند، اما فاصلهی برخی — بهویژه در سنجشِ nurbs/nurbs که شبیهِ گامِ نخستِ طراحیِ پروتزِ دیجیتال است — بهاندازهی قابلِتوجهی کم بود. برای تمامفکِ ایمپلنتی با چند ایمپلنتِ دور از هم، انتخابِ اسکنر و تکنیکِ اسکن (و در موارد پرریسک، تأییدِ نتیجه با روشِ مرسوم) همچنان اهمیت دارد.
منابع و ارجاع علمی
Mangano FG, Admakin O, Bonacina M, Lerner H, Rutkunas V, Mangano C. Trueness of 12 intraoral scanners in the full-arch implant impression: a comparative in vitro study. BMC Oral Health. 2020;20:263. doi:10.1186/s12903-020-01254-9
ارجاع به این مقاله
اگر از این خلاصه در نوشته یا ارائهتان استفاده میکنید، این ارجاع را کپی کنید.
تحریریه علمی مگاژن ایران. «مقایسه دقت ۱۲ اسکنر داخلدهانی در قالبگیری تمامفک ایمپلنتی». مگاژن ایران، ۱۲ تیر ۱۴۰۵. https://imegagen.ir/scanner-trueness-full-arch-ios/
اسکنرِ R2i3 با پردازشِ هوشِ مصنوعی، اسکن را سریعتر میکند، ضایعات را شناسایی میکند و نتیجه را بیدرنگ از راهِ ابر با بیمار و آزمایشگاه به اشتراک میگذارد.
برای دریافت مقالات آموزشی، اخبار محصولات و دعوتنامهی دورهها، نام، شماره موبایل و ایمیل خود را ثبت کنید.
این سایت فقط از کوکیهای ضروری (مانند ورود به حساب کاربری) استفاده میکند و آمار بازدید را بدون کوکی و بدون ذخیرهٔ نشانی IP ثبت میکند. سیاست حریم خصوصی